Sísè oúnjẹ lè ba afẹ́fẹ́ inú ilé jẹ́ pẹ̀lú àwọn ohun búburú, ṣùgbọ́n àwọn ìbòrí iná lè mú wọn kúrò dáadáa.
Àwọn ènìyàn máa ń lo oríṣiríṣi orísun ooru láti se oúnjẹ, títí bí gáàsì, igi, àti iná mànàmáná. Olúkúlùkù orísun ooru wọ̀nyí lè fa ìbàjẹ́ afẹ́fẹ́ inú ilé nígbà tí wọ́n bá ń se oúnjẹ. Gáàsì àdánidá àti ààrò propane lè tú carbon monoxide, formaldehyde àti àwọn ohun ìbàjẹ́ mìíràn sí afẹ́fẹ́, èyí tí ó lè jẹ́ majele fún àwọn ènìyàn àti ẹranko. Lílo ààrò igi tàbí ibi ìdáná láti se oúnjẹ lè fa ìbàjẹ́ afẹ́fẹ́ inú ilé púpọ̀ láti inú èéfín igi.
Sísè oúnjẹ tún lè mú àwọn ohun tí kò dára jáde láti inú epo gbígbóná, ọ̀rá àti àwọn èròjà oúnjẹ mìíràn, pàápàá jùlọ ní ojú ọjọ́ tí ó gbóná. Àwọn ààrò tí a fi ń fọ ara ẹni mọ́, yálà gáàsì tàbí iná mànàmáná, lè fa àwọn ohun tí kò dára púpọ̀ bí a ṣe ń jó ìdọ̀tí oúnjẹ. Fífi ara hàn sí àwọn wọ̀nyí lè fa tàbí kí ó burú síi nípa onírúurú ìṣòro ìlera bí ìrúnú imú àti ọ̀fun, orí fífó, àárẹ̀ àti ríru. Àwọn ọmọdé kékeré, àwọn ènìyàn tí wọ́n ní ikọ́ ẹ̀fọ́ àti àwọn ènìyàn tí wọ́n ní àrùn ọkàn tàbí ẹ̀dọ̀fóró ni ó ní ewu jùlọ fún àwọn ipa búburú ti ìbàjẹ́ afẹ́fẹ́ inú ilé.
Àwọn ìwádìí fi hàn pé afẹ́fẹ́ lè má dára láti mí nígbà tí àwọn ènìyàn bá ń se oúnjẹ ní ibi ìdáná tí afẹ́fẹ́ kò bá dára. Ọ̀nà tó dára jùlọ láti fi afẹ́fẹ́ sí ibi ìdáná rẹ ni láti lo afẹ́fẹ́ tó gbéṣẹ́ dáadáa lórí ààrò rẹ. Afẹ́fẹ́ tó ní agbára gíga ní ìwọ̀n ẹsẹ̀ onígun mẹ́rin (cfm) àti ìwọ̀n ohùn tó kéré (ariwo). Tí o bá ní afẹ́fẹ́ síná, onímọ̀ ẹ̀rọ tó mọ̀ nípa rẹ̀ yẹ kí ó máa wò ó lọ́dọọdún fún jíjó gáàsì àti carbon monoxide. Àwọn ọ̀nà láti mú afẹ́fẹ́ síná nínú ibi ìdáná rẹ sunwọ̀n síi
Tí o bá ní ààbò ibi ìtura:
- Ṣe àyẹ̀wò láti rí i dájú pé ó ń fẹ́ afẹ́fẹ́ síta.
- Lò ó nígbà tí o bá ń se oúnjẹ tàbí nígbà tí o bá ń lo ààrò rẹ
- Se ounjẹ lori awọn ohun elo sisun ẹhin, ti o ba ṣeeṣe, nitori pe ibori ibi-ina n mu aaye yii gbẹ daradara diẹ sii.
Tí o kò bá ní ààbò ibi ìtura:
- Lo afẹ́fẹ́ ẹ̀rọ afẹ́fẹ́ tí a fi ń gbóná sí ògiri tàbí àjà nígbà tí o bá ń sè oúnjẹ.
- Ṣí àwọn fèrèsé àti/tàbí àwọn ìlẹ̀kùn òde láti mú kí afẹ́fẹ́ máa ṣàn lọ sí ibi ìdáná.
Àwọn wọ̀nyí fúnni ní ìwífún nípa irú àwọn ohun ìbàjẹ́ tí a lè tú jáde nígbà tí a bá ń se oúnjẹ àti àwọn ipa tí ó lè ní lórí ìlera. O tún lè kọ́ bí a ṣe lè mú kí afẹ́fẹ́ inú ilé rẹ dára sí i.
- Àwọn Ẹ̀gbin Ìjóná & Dídára Afẹ́fẹ́ Inú Ilé
- Awọn Ojutu fun Afẹ́fẹ́ Ilé Idana si Awọn Ewu Ibajẹ Afẹfẹ Ninu Ile Lati Sise- Apejọ Iwadi CARB nipasẹ Dokita Brett Singer
- Ìkẹ́kọ̀ọ́ Ìfihàn Sísè Ilé Gbígbé(2001) – Àkótán
- Ìkẹ́kọ̀ọ́ Ìfihàn Sísè Ilé Gbígbé(2001) – Ìròyìn Ìkẹyìn
- Wiwọn Awọn Patikulu Ultrafine ati Awọn Egbin Afẹfẹ miiran ti njade nipasẹ Awọn Iṣẹ Sise- Zhang àti àwọn ẹlòmíràn (2010)Int J Environ Res Public Health.7(4): 1744-1759.
- Ilé-ẹ̀kọ́ Afẹ́fẹ́ Ilé
- Àwọn Ìtọ́kasí Afẹ́fẹ́
Wá láti https://ww2.arb.ca.gov/resources/documents/indoor-air-pollution-cooking
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹsàn-án-9-2022

